Nino Basilashvili

Link naar de video

Het ritme van je hartslag wisselt de hele dag. Als je ontspannen bent, dan is de tijd tussen je hartslagen constanter dan wanneer je gespannen bent. Ieder mens heeft een eigen, uniek hartslagritme. Hoe constanter je hartslag, des te meer je aanwezig bent in het moment.

Toen ik ontdekte dat ondanks dat unieke karakter de hartritmes van mensen toch synchroon kunnen gaan lopen, was ik compleet verwonderd. Als creatieve maker dacht ik bij mezelf: wat als ik de synchronisatie tussen die unieke hartslagen kan visualiseren, als symbool voor de diepe verbinding tussen mensen?

In 2018 begon ik aan het ontwerp van een interactieve kunstinstallatie. Ik koos voor een waterrimpeling om een hartslag te verbeelden. Ik liet individuele hartslagen in elkaar overvloeien en samen mooie geometrische patronen vormen. Een eerste proefversie met twee personen breidde ik uit naar een pilot met vier personen. Toen ging ik via acht naar uiteindelijk tien mensen die tijdens een event in Amsterdam Theater Carré deelnamen aan Heartsync, de kunstinstallatie waarmee ik mensen in vijftien minuten kan laten ervaren hoe het is om samen één te worden.

Een Heartsync sessie is live, er kunnen tien mensen aan meedoen en het werkt als volgt: ik vraag de deelnemers in een kring te gaan zitten en een hartslagsensor (oorclip) op te doen waarmee ik hun hartslag meet. Via een speciale soundscape en een voice-over krijgen de deelnemers de instructie om bewust langzamer en dieper te gaan ademen. Daardoor synchroniseren niet alleen hun eigen autonome lichaamsfuncties, maar ontstaat er ook een synchronisatie tussen de hartritmes van de deelnemers onderling. Dat zie je letterlijk gebeuren. De visuele patronen die je bij de start van de sessie als lichtcirkels op de grond omringen, zijn eerst nog individueel, gebaseerd op je eigen hartslag. Naarmate de synchronisatie sterker wordt, ontstaan er steeds complexere geometrische patronen midden op de vloer die de deelnemers als groep verbinden, een effect dat zichzelf versterkt.

Het is heel verschillend hoe mensen op Heartsync reageren. Sommigen durven zich meteen open te stellen, zij gaan helemaal op in de ervaring. Vaak zijn dat de mensen die meteen nog een keer willen meedoen. Andere mensen vragen: zijn wij beter dan de vorige groep? Maar het is natuurlijk geen wedstrijd. Weer anderen lukt het niet om te synchroniseren, zij vinden het te eng om zich aan het groepsgevoel over te geven dat de ander net is als jij.

Mijn verlangen om een symbool te vinden voor de diepe verbinding tussen mensen hangt samen met mijn voorgeschiedenis. Mijn ouders komen uit Georgië. Zij vluchtten halverwege de jaren 90 uit de Sovjet-Unie en namen mij als driejarige mee. In Nederland begonnen we weer helemaal opnieuw op de sociale ladder en verhuisden we van het ene asielzoekerscentrum naar het andere. Ik voelde me nergens echt thuis. Waar hoorde ik nu: in Nederland? In Georgië? In Rusland? Uiteindelijk ontdekte ik dat ik op een dieper niveau overal mee verbonden ben, met mezelf in de eerste plaats, maar van daaruit ook met alles en iedereen om mij heen. Dat gevoel wil ik als kunstenaar en ontwerper ook bij anderen oproepen.